/ Home / FAQ / CE markering  

Niet CE gemarkeerde (tweede hands) machines, import en revisie

Er zijn en komen regelmatig vragen binnen hoe te handelen bij niet CE gemarkeerde machines. Dit betreft een scala van situaties. In dit artikel wordt globaal een beeld geschetst hoe te handelen. 

Wanneer moet er een CE markering op een machine staan? 
Machines kunnen zowel buiten als binnen de EU zijn gekocht. De richtlijn stelt dat de datum van in het in de EU handel brengen of de eerste in gebruik stelling van de machine bepalend is of er al dan niet een CE markering op moet staan. De eerste in gebruikstelling is in de richtlijn opgenomen om te voorkomen dat machines, die voor eigen gebruik zijn gebouwd, niet onder de richtlijn zouden vallen. Voor alle duidelijkheid: die vallen er dus wel onder. 

Voor alle machines geldt dat er moet worden gekeken naar het tijdstip waarop de machine in de EU te koop wordt aangeboden of in gebruik is gesteld. Er zijn dan drie mogelijkheden: 

1. De machine is van voor de ingangsdatum van de machine richtlijn (1 januari 1993) en is geleverd onder de toen geldende nationale wetgeving. De machine mag geen CE markering hebben. 

2. De machine is geleverd in de overgangstermijn van de richtlijn (1 januari 1993 tot en met 31 december 1994). De fabrikant had de keus de machine onder het oude regime te leveren of de machine te laten voldoen aan de machine richtlijn. In het eerste geval mag er geen CE markering op de machine staan, in het tweede geval staat er een CE markering op de machine en is er een verklaring van overeenstemming en gebruiksaanwijzing. 

3. De machine is geleverd in 1995 of later. De machine moet een CE markering hebben, een verklaring van overeenstemming en gebruiksaanwijzing. 

Voor tweedehands machines geldt hetzelfde. Nog steeds is het tijdstip waarop de machine voor het eerst in de handel is gebracht of in gebruik is gesteld bepalend of er een CE markering op de machine moet staan. 

Alleen bij import van tweedehands machines van buiten de EU ligt de zaak wat complexer. De machine wordt bijvoorbeeld voor het eerst in de EU op de markt gebracht nadat de machine al jaren dienst heeft gedaan buiten de EU. In dit geval moet deze oudere machine voor 100% gaan voldoen aan de eisen van de machine richtlijn. Dit is ook het geval als de machine in één van de landen van de EU is gebouwd en in de EU is geleverd! 


Wat eist de machinerichtlijn bij een revisie van een machine? 
Om hier een antwoord op te kunnen geven moet eerst worden vastgesteld wat wordt verstaan onder het begrip revisie. Een revisie kan betekenen dat: 
- Versleten delen worden vervangen, de machine weer een nieuw laklaagje krijgt en dergelijke. 
- Het kan ook zijn dat eveneens het bovenstaande gebeurt, maar dat er tevens delen worden gemodificeerd zodat ze voldoen aan de huidige eisen. In principe wordt hierdoor de economische levensduur van de machine verlengd en het veiligheidsniveau verhoogd. 

In het eerste geval hoeft er niets te gebeuren. In het tweede geval moet de wijziging en de systemen waar dit invloed op heeft, voldoen aan de eisen van de machine richtlijn. Bijvoorbeeld als machine eerst handmatig en nu via de computer wordt geregeld moet de besturing voldoen aan de eisen van de machine richtlijn. Als er een noodstop systeem op de machine zit zal dit, aan de besturing gerelateerde systeem, ook aan de eisen van de machine richtlijn moeten voldoen. Hierbij is duidelijk een grijs gebied. Afhankelijk van het ongeval risico en de mogelijke gevolgen daarvan zal een beslissing moeten worden genomen of een bepaald (sub)systeem al dan niet aan de eisen van de machine richtlijn moet voldoen. 


De richtlijn Arbeidsmiddelen 
Dit is in wezen een onderhandse invoering van de eisen die de machinerichtlijn stelt op oude machines. Een ondernemer moet namelijk zijn medewerkers veilige arbeidsmiddelen (waaronder machines) ter beschikking stellen. Bij deze beoordeling wordt door de controlerende instanties de methodiek gevolgd die ook wordt gebruikt bij het beoordelen of een machine voldoet aan de eisen van de machine richtlijn. 
Een aanbevolen uitgangspunt is de afnamelijst van de nieuwe machine. Daar staan alle veiligheidsaspecten genoemd die er waren toen de machine werd afgeleverd. Let wel dat er na verloop van tijd nieuwe mogelijkheden kunnen zijn om bepaalde risico’s tegen geringere kosten weg te nemen of af te schermen. Zo'n controlelijst is dus geen statisch gebeuren maar zal na verloop van tijd wederom tegen het licht gehouden moeten worden. Ook kan het zijn dat bepaalde risico’s niet meer worden geaccepteerd, kan er inzicht komen in risico’s die niet bekend waren toen de machine werd geleverd, enzovoort. Dat betekent dat de CE gemarkeerde machine moet worden gemodificeerd om te blijven voldoen aan de eis van deze Richtlijn arbeidsmiddelen. Deze modificaties moeten dan weer aan de eisen van de machine richtlijn blijven voldoen. 

Bij de beslissing om al dan niet een bepaalde extra veiligheidsvoorziening aan te brengen mag de ondernemer zich mede laten leiden door economische motieven. De machine blijft nog X jaar in productie. Dat betekent dat de voorziening een lastenverzwaring van Y Euro per jaar oplevert. Kan dan nog economisch worden geproduceerd. Let wel op, een rechter zal zijn oordeel mede baseren op het tijdstip waarop de voorziening geplaatst had kunnen worden en het tijdstip van het ongeval. Dus het ieder jaar oprekken van de levensduur van een machine kan leiden tot een veroordeling voor het niet voldoen aan de Richtlijn arbeidsmiddelen ondanks dat zo mooi was uitgerekend dat de voorziening te duur was. Naast het economisch aspect zal een rechter zich naar verwachting ook laten leiden door de ernst van het ongeval. Dus ook hier geen bikkelharde uitspraken maar een denkkader waar binnen gewerkt moet worden. 
Tip: Vanuit de gedachte spieken mag kunt u ook eens kijken naar de machine zoals uw leverancier die nu op de markt brengt. Het geeft u een beeld wat de fabrikant aan extra veiligheidsvoorzieningen noodzakelijk heeft geacht. 


Machine voor eigen gebruik dus geen CE-markering?! 
Volgens de richtlijnen moeten machines bij het in de handel brengen en/of bij ingebruikname van CE worden voorzien en dus aan de gestelde eisen voldoen. Het verhaal dat machines die uitsluitend voor eigen gebruik zijn niet onder CE-markering vallen gaat dus niet op. 


Normen en checklisten 
Om houvast te hebben bij het oordelen in bovengenoemde zaken zoek veel ondernemers naar normen en checklisten. Er zijn een aantal zaken die goed gebruikt kunnen worden. Dit is bijvoorbeeld het afname protocol van de machine. 
Bij Euronorm zijn diverse checklists gegeven die gebruikt kunnen worden bij de machine richtlijn, maar ook een goed handvat zijn bij het oordelen of een machine voldoet aan de Richtlijn arbeidsmiddelen. 


Bent U op zoek naar handige, bewerkbare documenten of producten?



Auteur: Ing. W. Verwoerd met dank aan het EIC te Den Haag